Hashimoto en angst: kan je schildklier angst of paniek veroorzaken?

Misschien herken je het. Je voelt je gespannen terwijl daar niet direct een reden voor lijkt te zijn. Je piekert meer dan vroeger, voelt je opgejaagd of merkt dat je hart ineens sneller klopt. Soms kan die onrust zo sterk worden dat je je afvraagt wat er met je lichaam gebeurt.

Als je Hashimoto hebt, is het begrijpelijk dat je wilt weten of die angst door je schildklier komt. Kan Hashimoto angst veroorzaken? En kunnen paniekaanvallen, hartkloppingen of een voortdurend gejaagd gevoel met je schildklierfunctie samenhangen?

Schildklierproblemen kunnen inderdaad invloed hebben op hoe je je lichamelijk en emotioneel voelt. Maar angst is niet automatisch een symptoom van Hashimoto. Er zijn verschillende mogelijke verklaringen, en juist daarom is het belangrijk om niet iedere angstklacht meteen aan je schildklier toe te schrijven.

Kan Hashimoto angst veroorzaken?

Hashimoto is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem zich tegen de schildklier richt. Daardoor kan de schildklier na verloop van tijd beschadigd raken en minder schildklierhormoon produceren.

Wanneer er onvoldoende schildklierhormoon beschikbaar is, spreken we van hypothyreoïdie, ofwel een trage schildklier.

Maar Hashimoto en hypothyreoïdie zijn niet hetzelfde. Je kunt Hashimoto hebben terwijl je schildklierfunctie nog normaal is.

Bij hypothyreoïdie kunnen psychische klachten voorkomen, waaronder somberheid en soms angst. Ook een teveel aan schildklierhormoon kan gevoelens van onrust, prikkelbaarheid en angst veroorzaken.

Daarom vertelt de diagnose Hashimoto op zichzelf niet waardoor je angstig bent. Je schildklierwaarden, medicatie, andere klachten en persoonlijke omstandigheden geven samen meer informatie.

Waarom kan te veel schildklierhormoon angst veroorzaken?

Wanneer er te veel schildklierhormoon in je lichaam aanwezig is, kan je lichaam als het ware op een hoger tempo gaan functioneren.

Je kunt dan klachten krijgen zoals een snelle hartslag, hartkloppingen, trillen, zweten, warmte-intolerantie, slecht slapen en een voortdurend opgejaagd gevoel.

Sommige van deze lichamelijke verschijnselen lijken sterk op angstklachten. Je merkt bijvoorbeeld dat je hart bonst of dat je handen trillen, terwijl je niet begrijpt waarom.

Gebruik je levothyroxine? Dan kan een dosering die hoger is dan je lichaam nodig heeft vergelijkbare klachten veroorzaken.

Dat betekent niet dat iedere paniekaanval door schildkliermedicatie komt. Maar ontstaan je klachten na een dosisverhoging, of heb je daarnaast hartkloppingen, trillen en warmtegevoelens, bespreek dat dan met je arts.

Verander je medicatie nooit op eigen initiatief.

Kan een trage schildklier ook angst veroorzaken?

Ja, een trage schildklier kan samengaan met angstklachten, al is het verband niet bij iedereen hetzelfde.

Hypothyreoïdie wordt meestal geassocieerd met vermoeidheid, traagheid, concentratieproblemen en somberheid. Toch ervaren sommige mensen daarnaast angst of emotionele veranderingen.

Dat betekent niet dat angst automatisch wijst op een tekort aan schildklierhormoon.

Angst komt ook voor bij mensen zonder schildklierproblemen en kan verschillende lichamelijke en psychische oorzaken hebben.

Als je Hashimoto hebt en nieuwe angstklachten ontwikkelt, kan het daarom verstandig zijn om te laten beoordelen of je schildklierfunctie een rol speelt.

Wat hebben TSH en FT4 met angst te maken?

Wanneer je wilt weten of je schildklier mogelijk bijdraagt aan angst of onrust, zijn TSH en FT4 belangrijke bloedwaarden.

TSH geeft informatie over hoe sterk je lichaam de schildklier stimuleert. FT4 laat zien hoeveel vrij thyroxine in je bloed aanwezig is.

Samen kunnen deze waarden helpen beoordelen of er sprake is van een tekort of teveel aan schildklierhormoon.

Zijn je waarden afwijkend, dan kan dat aanleiding zijn om je schildklierfunctie of behandeling verder te onderzoeken.

Zijn TSH en FT4 passend voor jouw situatie, dan wordt een schildklierhormoontekort of -overschot minder waarschijnlijk als verklaring voor je angst.

Dat betekent niet dat je klachten minder echt zijn. Het betekent juist dat het belangrijk is om ook andere mogelijke oorzaken te onderzoeken.

Kan een hoge TPO-waarde angst veroorzaken?

Een hoge TPO-waarde betekent niet automatisch dat je meer angst zult ervaren.

TPO-antistoffen kunnen wijzen op auto-immuniteit tegen de schildklier. Ze vertellen echter niet rechtstreeks hoeveel schildklierhormoon beschikbaar is.

Ook kun je aan de hoogte van de TPO-antistoffen niet betrouwbaar aflezen hoe ernstig je angstklachten zijn.

Voor het beoordelen van je schildklierfunctie zijn TSH en FT4 doorgaans veel relevanter.

Een hoge TPO-waarde is dus geen reden om aan te nemen dat iedere periode van angst of onrust door Hashimoto wordt veroorzaakt.

Wat is het verschil tussen angst en lichamelijke onrust?

Angst en lichamelijke onrust kunnen tegelijk voorkomen, maar voelen niet altijd hetzelfde.

Bij angst kun je veel piekeren, bang zijn dat er iets misgaat, situaties vermijden of steeds bevestiging zoeken. Soms ontstaat er plotseling een intense golf van angst.

Lichamelijke onrust kan juist voelen alsof je lichaam voortdurend aanstaat. Je hart klopt sneller, je trilt, zweet of kunt moeilijk stilzitten.

Het ene kan het andere versterken.

Wanneer je hart onverwacht hard begint te kloppen, kun je daarvan schrikken. Die schrik kan je angst vergroten, waardoor je hartslag nog verder stijgt.

Maar hartkloppingen worden niet altijd door angst veroorzaakt. Soms is er een lichamelijke verklaring die afzonderlijk onderzocht moet worden.

Kan Hashimoto paniekaanvallen veroorzaken?

Een paniekaanval is een plotselinge periode van intense angst of ongemak, vaak met duidelijke lichamelijke verschijnselen.

Je kunt last krijgen van hartkloppingen, zweten, trillen, duizeligheid, benauwdheid, misselijkheid, tintelingen of het gevoel dat je de controle verliest.

Dat kan bijzonder beangstigend zijn.

Sommige verschijnselen van een paniekaanval lijken op klachten die ook bij een te snelle schildklierfunctie of een te hoge dosering schildkliermedicatie kunnen voorkomen.

Maar dat betekent niet dat Hashimoto rechtstreeks de oorzaak is van paniekaanvallen.

Bij nieuwe of terugkerende aanvallen is het verstandig om met je huisarts te bespreken wat er gebeurt. Zeker wanneer je daarnaast andere lichamelijke klachten hebt, is het belangrijk om niet zelf te concluderen dat het uitsluitend om paniek of uitsluitend om je schildklier gaat.

Kunnen hartkloppingen angst versterken?

Ja. Wanneer je onverwacht je hart hard of onregelmatig voelt kloppen, kan dat behoorlijk schrikken zijn.

Hartkloppingen kunnen samenhangen met angst, maar ook met cafeïne, medicijnen, bloedarmoede, hartritmestoornissen of veranderingen in de schildklierfunctie.

Gebruik je levothyroxine en krijg je nieuwe hartkloppingen, dan kan controle van je schildklierwaarden en medicatie zinvol zijn.

Ernstige of aanhoudende hartkloppingen, vooral in combinatie met flauwvallen, ernstige benauwdheid of pijn op de borst, vragen om snelle medische beoordeling.

Waarom kunnen slecht slapen en angst elkaar versterken?

Wanneer je slecht slaapt, kun je je de volgende dag emotioneler, gespannener en minder weerbaar voelen.

Andersom kan angst ervoor zorgen dat je moeilijk in slaap valt of 's nachts vaak wakker wordt.

Zo kan een vervelende cirkel ontstaan. Je bent onrustig en slaapt slecht. Door het slaaptekort voel je je de volgende dag nog gevoeliger voor spanning, waardoor slapen opnieuw moeilijker wordt.

Bij Hashimoto kunnen slaapproblemen verschillende oorzaken hebben. Het is daarom verstandig om slaap mee te nemen wanneer je angstklachten bespreekt.

Een goede nachtrust lost een angststoornis of schildklierprobleem niet automatisch op, maar langdurig slecht slapen kan bestaande klachten wel versterken.

Kan de overgang angst en onrust veroorzaken?

Tijdens de perimenopauze en menopauze kunnen veranderingen optreden in stemming, slaap en angstgevoelens.

Ook hartkloppingen, warmtegevoelens en een opgejaagd gevoel kunnen voorkomen.

Wanneer je daarnaast Hashimoto hebt, kan het lastig zijn om te bepalen welke klachten bij de overgang horen en welke mogelijk met je schildklierfunctie samenhangen.

Aan één symptoom kun je dat meestal niet betrouwbaar herkennen.

Je menstruatiepatroon, leeftijd, andere overgangsklachten, medicatie en schildklierwaarden kunnen samen helpen om het beeld duidelijker te maken.

Kan koffie angst erger maken?

Bij sommige mensen kan cafeïne lichamelijke onrust versterken.

Koffie, energiedrank en andere cafeïnehoudende producten kunnen bijvoorbeeld bijdragen aan hartkloppingen, trillen of een gejaagd gevoel.

Wanneer je gevoelig bent voor deze verschijnselen, kunnen ze ook angst versterken.

Dat betekent niet dat iedereen met Hashimoto moet stoppen met koffie. Maar merk je duidelijk dat je na cafeïne onrustiger wordt, dan kan het zinvol zijn om je gebruik te verminderen.

Gebruik je levothyroxine, houd dan ook rekening met de aanbevolen wachttijd tussen je medicatie en koffie. Koffie kan de opname van levothyroxine verminderen wanneer je ze te dicht op elkaar neemt.

Wat als je schildklierwaarden normaal zijn?

Wanneer je TSH en FT4 passend zijn, is een tekort of teveel aan schildklierhormoon minder waarschijnlijk als belangrijkste verklaring voor je angst.

Dan is het belangrijk om verder te kijken, in plaats van steeds te proberen je schildkliermedicatie aan te passen.

Angst kan bijvoorbeeld samenhangen met langdurige stress, een angststoornis, paniekklachten, depressie, slaapproblemen, de overgang, medicijnen of andere lichamelijke aandoeningen.

Soms spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol. En soms is er niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen.

Dat maakt de angst niet minder echt.

Het betekent alleen dat passende hulp mogelijk ergens anders ligt dan bij je schildklierbehandeling.

Helpt meer of minder levothyroxine tegen angst?

Levothyroxine is bedoeld om een tekort aan schildklierhormoon aan te vullen. Het is geen medicijn tegen angst.

Wanneer je schildklierfunctie niet goed is ingesteld, kan een aanpassing van de behandeling nodig zijn.

Maar als je schildklierwaarden al passend zijn, is het niet verstandig om de dosering uitsluitend te verhogen of te verlagen in de hoop dat angstklachten verdwijnen.

Te veel schildklierhormoon kan juist hartkloppingen, trillen, slaapproblemen en onrust veroorzaken.

Laat veranderingen in je medicatie daarom altijd begeleiden door je behandelaar.

Wat kun je zelf doen bij angst en onrust?

Wat helpt, hangt af van de oorzaak en van hoe ernstig je klachten zijn.

Wanneer je merkt dat de angst oploopt, kan het helpen om tijdelijk een rustigere omgeving op te zoeken en bewust rustig te ademen.

Daarnaast kunnen voldoende slaap, regelmatige maaltijden, passende beweging en minder cafeïne ondersteunend zijn.

Ook praten met iemand die je vertrouwt kan helpen om je minder alleen te voelen met wat je ervaart.

Maar algemene ontspanningstips zijn niet altijd voldoende.

Wanneer angst vaak terugkomt, je dagelijks leven beïnvloedt of tot vermijding leidt, kan professionele begeleiding belangrijk zijn. Angststoornissen zijn behandelbaar, bijvoorbeeld met psychologische behandeling.

Je hoeft angst niet te accepteren als iets waar je nu eenmaal mee moet leven omdat je Hashimoto hebt.

Wanneer moet je met angstklachten naar de huisarts?

Bespreek je klachten met de huisarts wanneer de angst nieuw is, duidelijk toeneemt of regelmatig terugkomt.

Dat geldt ook wanneer je paniekaanvallen ervaart, situaties begint te vermijden, slecht slaapt of merkt dat werk, sociale contacten of dagelijkse bezigheden eronder lijden.

Vertel dat je Hashimoto hebt, welke schildkliermedicatie je gebruikt en of je dosering onlangs is veranderd.

Je huisarts kan beoordelen of controle van je schildklierfunctie nodig is en tegelijkertijd kijken naar andere mogelijke oorzaken en behandelingen.

Wanneer moet je direct medische hulp zoeken?

Angst kan sterke lichamelijke verschijnselen veroorzaken, maar ernstige nieuwe klachten mogen niet automatisch als een paniekaanval worden beschouwd.

Zoek direct medische hulp bij ernstige of aanhoudende pijn op de borst, flauwvallen, ernstige benauwdheid of andere plotselinge ernstige klachten.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen of voel je je niet veilig? Zoek dan onmiddellijk hulp via je huisarts, huisartsenpost of acute hulpverlening.

Kan het helpen om angstklachten bij te houden?

Wanneer je klachten wisselen, kan een eenvoudig overzicht nuttig zijn.

Je kunt bijvoorbeeld noteren wanneer de angst ontstaat, welke lichamelijke verschijnselen je voelt, hoe je hebt geslapen en of er een duidelijke aanleiding was.

Ook veranderingen in medicatie, cafeïnegebruik en je menstruatiecyclus kunnen relevant zijn.

Zo kun je soms patronen herkennen die je met je huisarts kunt bespreken.

Probeer alleen niet ieder angstig moment uitgebreid te analyseren. Het doel is om meer inzicht te krijgen, niet om voortdurend met je klachten bezig te zijn.

Het belangrijkste om te onthouden

Hashimoto en angst kunnen samengaan, maar angst wordt niet automatisch door Hashimoto veroorzaakt.

Zowel een tekort als een teveel aan schildklierhormoon kan invloed hebben op hoe je je voelt. Ook een te hoge dosering levothyroxine kan lichamelijke onrust veroorzaken die op angst lijkt of angst versterkt.

Daarom zijn je schildklierfunctie, TSH, FT4, medicatie en overige klachten belangrijker dan alleen de diagnose Hashimoto of de hoogte van je TPO-antistoffen.

Zijn je schildklierwaarden passend en blijven de angstklachten bestaan, dan verdient dat verder onderzoek en zo nodig behandeling.

Je hoeft angst niet weg te zetten als 'gewoon Hashimoto'. En je hoeft ook niet eerst te bewijzen dat er een lichamelijke oorzaak is voordat je hulp mag vragen.

Als angst steeds meer ruimte inneemt in je leven, verdient die klacht op zichzelf aandacht.