Hashimoto en duizeligheid: waar kan het door komen?
Duizelig bij Hashimoto? Lees over mogelijke oorzaken zoals bloeddruk, ijzer- of B12-tekort, levothyroxine, uitdroging en het evenwichtsorgaan.
Misschien herken je dit.
Je staat op en ineens voelt het alsof je even wegzakt.
Of je loopt door de supermarkt en merkt dat je licht in je hoofd wordt. Misschien voelt de ruimte niet echt alsof hij draait, maar voel jij je wel wankel, slap of onzeker op je benen.
Als je Hashimoto hebt, is het logisch dat je je afvraagt:
“Hoort deze duizeligheid bij mijn Hashimoto?”
Het korte antwoord is:
duizeligheid kan voorkomen bij iemand met Hashimoto of een trage schildklier, maar het is geen klacht die automatisch door Hashimoto wordt veroorzaakt.
Duizeligheid heeft namelijk veel mogelijke oorzaken.
Daarom is het belangrijk om niet alleen te vragen óf je duizelig bent, maar ook:
wat bedoel je precies met duizeligheid?
Wanneer gebeurt het?
Hoe lang duurt het?
En heb je tegelijkertijd andere klachten?
Wat bedoelen we eigenlijk met duizeligheid?
“Duizelig” kan verschillende dingen betekenen.
De één bedoelt:
“Het voelt alsof de kamer draait.”
Een ander bedoelt:
“Ik word licht in mijn hoofd als ik opsta.”
En weer iemand anders zegt:
“Ik voel me wankel en onzeker tijdens het lopen.”
Dat zijn niet noodzakelijk dezelfde klachten en ze kunnen verschillende oorzaken hebben.
Het helpt daarom om onderscheid te maken tussen bijvoorbeeld:
een draaiend gevoel;
een licht gevoel in het hoofd;
het gevoel dat je bijna flauwvalt;
problemen met je evenwicht;
of een vaag, zweverig gevoel.
Dat onderscheid kan voor een arts belangrijke informatie zijn.
Kan een trage schildklier duizeligheid veroorzaken?
Hypothyreoïdie kan verschillende processen in het lichaam beïnvloeden.
Bij een duidelijk tekort aan schildklierhormoon kun je bijvoorbeeld last krijgen van:
vermoeidheid;
traagheid;
spierzwakte;
een tragere hartslag;
kouwelijkheid;
concentratieproblemen;
en soms veranderingen in bloeddruk of hartfunctie.
Sommige van die veranderingen kunnen bijdragen aan een licht of slap gevoel.
Maar duizeligheid is niet specifiek genoeg om daaruit te concluderen:
“Mijn schildklierwaarden zijn niet goed.”
Je kunt namelijk precies dezelfde klacht krijgen door iets wat helemaal niets met je schildklier te maken heeft.
Wat als je schildklierwaarden goed zijn?
Als je TSH en FT4 passend zijn en je blijft regelmatig duizelig, is het verstandig om niet automatisch aan te nemen dat Hashimoto de oorzaak is.
Er zijn veel andere mogelijke verklaringen.
Afhankelijk van het soort duizeligheid en je andere klachten kan een arts bijvoorbeeld denken aan:
lage bloeddruk;
bloedarmoede of ijzertekort;
vitamine B12-tekort;
uitdroging;
bijwerkingen van medicatie;
problemen van het evenwichtsorgaan;
hartritmestoornissen;
bloedsuikerproblemen;
migraine;
infecties;
of andere medische oorzaken.
Dat betekent niet dat één van deze dingen bij jou aan de hand móét zijn.
Het laat vooral zien waarom duizeligheid niet één simpele Hashimoto-verklaring heeft.
Duizelig wanneer je opstaat
Word je vooral duizelig wanneer je vanuit bed of een stoel overeind komt?
Dan is het belangrijk om dat specifiek te vertellen.
Bij sommige mensen daalt de bloeddruk tijdelijk bij het opstaan. Dit wordt orthostatische of posturale hypotensie genoemd.
Je kunt dan merken dat:
het zwart voor je ogen wordt;
je licht in je hoofd wordt;
je even moet blijven staan voordat je verder kunt;
of je het gevoel hebt dat je bijna flauwvalt.
Uitdroging, bepaalde medicijnen en verschillende medische aandoeningen kunnen hier onder andere aan bijdragen.
Sta daarom rustig op als je merkt dat snelle houdingsveranderingen klachten geven.
Gebeurt het regelmatig of val je daadwerkelijk flauw?
Bespreek dit dan met je arts.
Kan ijzertekort een rol spelen?
Ja.
IJzertekort en bloedarmoede kunnen klachten geven zoals:
vermoeidheid;
zwakte;
kortademigheid bij inspanning;
hartkloppingen;
hoofdpijn;
en duizeligheid.
Dat is vooral iets om rekening mee te houden wanneer je bijvoorbeeld hevig menstrueert of om een andere reden risico hebt op ijzertekort.
Maar neem niet zomaar langdurig ijzersupplementen omdat je duizelig bent.
Met bloedonderzoek kan worden beoordeeld of er daadwerkelijk sprake is van een tekort.
Gebruik je levothyroxine én ijzersupplementen?
Dan is ook de timing belangrijk, omdat ijzer de opname van levothyroxine kan verminderen wanneer je ze te dicht op elkaar inneemt.
Kan vitamine B12-tekort duizeligheid geven?
Ook een vitamine B12-tekort kan verschillende neurologische en algemene klachten veroorzaken.
Denk bijvoorbeeld aan:
vermoeidheid;
zwakte;
tintelingen;
gevoelsveranderingen;
problemen met balans;
en cognitieve klachten.
Hashimoto komt bovendien soms samen voor met andere auto-immuunaandoeningen, waaronder auto-immuun gastritis en pernicieuze anemie, die de opname van vitamine B12 kunnen beïnvloeden.
Dat betekent niet dat iedereen met Hashimoto vitamine B12 moet slikken.
Maar bij passende klachten kan het een reden zijn om met je arts te bespreken of onderzoek zinvol is.
En uitdroging?
Deze oorzaak wordt gemakkelijk vergeten.
Als je te weinig drinkt of veel vocht verliest, kun je je slap of licht in je hoofd voelen.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij:
warm weer;
koorts;
braken of diarree;
veel zweten;
of simpelweg te weinig drinken.
Ook wanneer je druk bent en eten en drinken steeds uitstelt, kun je je op een gegeven moment behoorlijk beroerd voelen.
Dat hoeft geen Hashimoto-klacht te zijn.
Regelmatig eten en voldoende drinken zijn daarom simpele dingen om mee te nemen wanneer je probeert te ontdekken wanneer de duizeligheid optreedt.
Kan levothyroxine duizeligheid veroorzaken?
Wanneer je levothyroxine gebruikt en je krijgt nieuwe klachten, is het begrijpelijk dat je je afvraagt of de medicatie de oorzaak is.
Levothyroxine vervangt het schildklierhormoon dat je lichaam onvoldoende produceert.
Wanneer de dosis te hoog is, kunnen klachten ontstaan die passen bij te veel schildklierhormoon.
Denk bijvoorbeeld aan:
hartkloppingen;
een snelle hartslag;
trillen;
zweten;
onrust;
en slaapproblemen.
Sommige mensen kunnen zich daarbij ook licht of duizelig voelen.
Maar duizeligheid alleen vertelt niet of je dosis te hoog of te laag is.
Daarvoor zijn onder andere je klachten, TSH en FT4 en je persoonlijke situatie belangrijk.
Verander je dosis daarom niet zelf vanwege duizeligheid.
Bespreek nieuwe of aanhoudende klachten met je arts.
Wat als alles om je heen draait?
Een duidelijk draaiend gevoel wordt vaak vertigo genoemd.
Het kan voelen alsof:
de kamer draait;
jij zelf beweegt terwijl je stilstaat;
of je evenwicht plotseling verdwijnt.
Dit soort duizeligheid heeft vaak andere mogelijke oorzaken dan een licht gevoel in het hoofd bij het opstaan.
Problemen van het binnenoor en evenwichtsorgaan zijn bijvoorbeeld bekende oorzaken van vertigo.
Daarom is het niet verstandig om een nieuw of terugkerend draaiend gevoel automatisch aan Hashimoto toe te schrijven.
Vertel je arts zo precies mogelijk wat je voelt en wanneer het gebeurt.
Kan stress duizeligheid veroorzaken?
Stress en angst kunnen lichamelijke klachten geven.
Bij spanning kun je bijvoorbeeld anders of sneller gaan ademen, gespannen spieren krijgen, hartkloppingen voelen of je licht in je hoofd voelen.
Maar ook hier geldt:
ga niet automatisch uit van stress wanneer duizeligheid nieuw, ernstig of terugkerend is.
Eerst zeggen “het zal wel stress zijn” kan ervoor zorgen dat een andere oorzaak over het hoofd wordt gezien.
Wanneer je arts andere oorzaken heeft beoordeeld en je merkt een duidelijk verband met spanning of angst, kan dat natuurlijk wel onderdeel van het totaalbeeld zijn.
Wat kun je zelf bijhouden?
Omdat duizeligheid zoveel verschillende vormen kan hebben, kan een klein overzicht nuttig zijn.
Schrijf bijvoorbeeld op:
hoe de duizeligheid voelt;
wanneer het gebeurt;
hoe lang het duurt;
of het ontstaat bij opstaan;
of je net gegeten hebt;
of je voldoende hebt gedronken;
welke medicijnen en supplementen je gebruikt;
of je hartkloppingen hebt;
of je hoofdpijn hebt;
en of er andere klachten tegelijk ontstaan.
Je hoeft niet de hele dag ieder symptoom te registreren.
Een paar concrete gegevens kunnen al helpen om een patroon te herkennen en maken het gemakkelijker om de klacht aan je arts uit te leggen.
Wanneer moet je contact opnemen met een arts?
Terugkerende, onverklaarde of toenemende duizeligheid verdient medische beoordeling.
Neem ook contact op wanneer je daadwerkelijk flauwvalt of wanneer de duizeligheid samengaat met andere zorgwekkende klachten.
Bij plotselinge ernstige duizeligheid in combinatie met bijvoorbeeld:
problemen met praten;
een scheve mond;
krachtsverlies of gevoelsverlies aan één kant;
plotselinge ernstige problemen met lopen of coördinatie;
een nieuwe, zeer hevige hoofdpijn;
pijn op de borst;
ernstige benauwdheid;
of bewustzijnsverlies
is snelle medische beoordeling belangrijk.
Wacht in zo'n situatie niet af omdat je denkt dat het waarschijnlijk bij Hashimoto hoort.
Wat moet je onthouden?
Duizeligheid kan voorkomen wanneer je Hashimoto hebt, maar Hashimoto is niet automatisch de oorzaak.
Het soort duizeligheid maakt veel verschil.
Een draaiende kamer is iets anders dan licht in je hoofd worden wanneer je opstaat.
En een wankel gevoel kan weer iets anders betekenen.
Bij iemand met Hashimoto kunnen schildklierwaarden onderdeel van het onderzoek zijn, maar soms ligt de verklaring ergens anders.
Denk bijvoorbeeld aan:
bloeddruk;
ijzertekort of bloedarmoede;
vitamine B12-tekort;
uitdroging;
medicatie;
het evenwichtsorgaan;
of een andere medische oorzaak.
Blijft de duizeligheid terugkomen?
Probeer dan niet steeds zelf te raden welk Hashimoto-mechanisme erachter zit.
Beschrijf zo precies mogelijk wat je voelt, wanneer het gebeurt en welke andere klachten je erbij hebt.
Dat geeft je arts veel meer informatie om gericht te zoeken naar de oorzaak.