Hashimoto en brain fog: waarom voelt je hoofd zo mistig?

Heb je weleens voor de koelkast gestaan en ineens niet meer geweten waarom je hem had opengedaan?

Of ben je midden in een zin gestopt omdat een heel normaal woord plotseling niet naar boven kwam?

Je weet wat je wilt zeggen. Je weet dat je het woord kent. Maar op dat moment lijkt het alsof je gedachten net iets te langzaam zijn.

Veel mensen noemen dat *brain fog*, of hersenmist.

Het kan behoorlijk frustrerend zijn, vooral wanneer je vroeger gemakkelijk dingen onthield, snel kon schakelen en zonder moeite meerdere taken tegelijk deed.

Maar kan Hashimoto werkelijk hersenmist veroorzaken? En waarom blijft dat mistige gevoel soms bestaan, zelfs wanneer je schildklierwaarden goed zijn?

Wat is brain fog en hoe voelt hersenmist?

Brain fog is geen officiële medische diagnose. Het is een verzamelnaam voor klachten waarbij denken minder helder of minder vlot voelt dan je gewend bent.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

- Je gedachten langzamer lijken te gaan.
- Je hoofd wazig of vol aanvoelt.
- Je vaker naar woorden moet zoeken.
- Je moeite hebt om je te concentreren.
- Je informatie meerdere keren moet lezen.
- Plannen en organiseren meer energie kosten.
- Je sneller mentaal vermoeid raakt.

Misschien lukt alles uiteindelijk nog wel, maar kost het veel meer moeite.

Waar je vroeger iets bijna automatisch deed, moet je er nu bewust over nadenken.

En dat kan lastig uit te leggen zijn aan anderen. Van buiten lijkt er weinig aan de hand, terwijl je van binnen het gevoel hebt dat je voortdurend door een lichte mist probeert te denken.

Kan Hashimoto hersenmist veroorzaken?

Ja, er kan een verband zijn.

Hashimoto is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem zich tegen de schildklier richt. Hierdoor kan de schildklier na verloop van tijd minder hormoon produceren.

Wanneer er onvoldoende schildklierhormoon beschikbaar is, spreken we van hypothyreoïdie: een trage schildklier.

Bij hypothyreoïdie kunnen cognitieve klachten voorkomen, zoals moeite met concentreren, geheugenproblemen en trager denken.

Schildklierhormonen spelen namelijk ook een rol in processen die belangrijk zijn voor de hersenen.

Maar er is een belangrijk verschil.

**Hashimoto betekent niet automatisch dat je hersenmist krijgt.**

Je kunt Hashimoto hebben terwijl je schildklier nog voldoende hormonen produceert. Daarom is het niet juist om iedere vergeetachtige of wazige dag rechtstreeks aan de auto-immuunziekte toe te schrijven.

Waarom voelt het alsof je minder scherp bent geworden?

Misschien was je altijd iemand die snel dacht, alles onthield en gemakkelijk meerdere dingen tegelijk regelde.

En nu moet je ineens nadenken over dingen die vroeger vanzelf gingen.

Je leest een bericht drie keer voordat je begrijpt wat erin staat. Je vergeet wat je wilde pakken. Of je raakt tijdens een gesprek de draad kwijt.

Dan kun je gaan twijfelen aan jezelf.

Ben ik vergeetachtiger geworden? Waarom lukt dit niet meer? Is er iets mis met mijn geheugen?

Cognitieve klachten betekenen niet automatisch dat je minder intelligent bent geworden.

Het kan zijn dat je aandacht, informatieverwerking of geheugen tijdelijk minder goed functioneren.

Dat verschil is belangrijk. Je kennis en vaardigheden zijn niet zomaar verdwenen, ook al voelt het soms alsof je hoofd niet goed meewerkt.

Is brain fog hetzelfde als gewone vergeetachtigheid?

Niet helemaal.

Iedereen vergeet weleens waarom hij een kamer binnenliep of zoekt tijdens een gesprek naar een woord.

Dat hoeft niets bijzonders te betekenen.

Hersenmist wordt vooral vervelend wanneer je merkt dat je mentale helderheid duidelijk anders is dan vroeger.

Misschien kost je werk ineens veel meer concentratie. Of merk je dat je na een gesprek uitgeput bent omdat je voortdurend moeite moest doen om alles te volgen.

Het gaat dus niet om één vergeten boodschap.

Het gaat om een terugkerend gevoel dat je hoofd minder helder functioneert dan je gewend bent.

Waarom heb ik nog steeds brain fog als mijn schildklierwaarden goed zijn?

Dit is een herkenbare vraag voor mensen met Hashimoto.

Misschien gebruik je levothyroxine en zijn je TSH en FT4 volgens je arts goed ingesteld. Toch heb je regelmatig last van hersenmist.

Dat kan frustrerend zijn, zeker wanneer je had gehoopt dat alle klachten zouden verdwijnen zodra je bloedwaarden verbeterden.

Maar brain fog heeft meer mogelijke oorzaken dan alleen een trage schildklier.

Wanneer je schildklierfunctie passend is, kunnen bijvoorbeeld slaaptekort, ijzertekort, vitamine-B12-tekort, hormonale veranderingen, medicijnen, stress of andere gezondheidsproblemen een rol spelen.

Dat betekent niet dat je klachten niet echt zijn.

Het betekent dat er soms verder gekeken moet worden dan alleen naar je schildklierwaarden.

Meer levothyroxine is dan niet automatisch de oplossing.

Kan slecht slapen hersenmist veroorzaken?

Zeker.

Slaap is belangrijk voor je aandacht, geheugen en concentratie.

Wanneer je slecht slaapt of regelmatig wakker wordt, kun je de volgende dag merken dat denken langzamer gaat, je sneller fouten maakt of informatie minder goed blijft hangen.

Dat kan sterk lijken op de brain fog die mensen met Hashimoto beschrijven.

En wanneer je al vermoeid bent, kan een slechte nacht extra zwaar voelen.

Heb je zowel hersenmist als slaapproblemen? Dan is het verstandig om beide klachten serieus te nemen.

Kan stress je hoofd mistig maken?

Ja. Stress kan invloed hebben op je concentratie en geheugen.

Wanneer je hoofd voortdurend bezig is met zorgen, spanning of allerlei dingen die nog moeten gebeuren, kan het moeilijker worden om je aandacht ergens anders bij te houden.

Misschien vergeet je vaker iets of voelt je hoofd voortdurend vol.

Dat betekent niet dat hersenmist ‘alleen maar stress’ is.

Stress is één van de mogelijke factoren die kunnen meespelen. En je kunt tegelijkertijd Hashimoto hebben, slecht slapen én een drukke periode doormaken.

Niet iedere klacht hoeft dezelfde oorzaak te hebben.

Welke invloed hebben menstruatie en overgang op brain fog?

Hormonale veranderingen kunnen eveneens invloed hebben op slaap, concentratie en geheugen.

Dat kan bijvoorbeeld merkbaar zijn rond de menstruatie, tijdens de zwangerschap of in de overgang.

Vooral tijdens de perimenopauze ervaren sommige vrouwen vergeetachtigheid, concentratieproblemen en het gevoel dat hun hoofd minder helder is.

Wanneer je ook Hashimoto hebt, kan het lastig zijn om te bepalen waar een klacht precies vandaan komt.

Het kan daarom nuttig zijn om te kijken of de hersenmist samenvalt met bepaalde momenten in je cyclus of met andere hormonale veranderingen.

Kunnen ijzertekort en vitamine-B12-tekort brain fog veroorzaken?

Ja, sommige tekorten kunnen invloed hebben op hoe je je lichamelijk en mentaal voelt.

IJzertekort of bloedarmoede kan bijvoorbeeld samengaan met vermoeidheid en concentratieproblemen.

Een vitamine-B12-tekort kan onder andere geheugenklachten, concentratieproblemen en neurologische symptomen veroorzaken.

Maar dat betekent niet dat iedereen met hersenmist automatisch supplementen nodig heeft.

Wanneer je klachten of medische voorgeschiedenis aanleiding geven om aan een tekort te denken, kan je huisarts beoordelen of bloedonderzoek nodig is.

Begin niet zomaar met allerlei supplementen in de hoop dat de brain fog verdwijnt.

Wordt hersenmist beter met levothyroxine?

Wanneer hersenmist samenhangt met onvoldoende schildklierhormoon, kunnen de klachten verbeteren zodra hypothyreoïdie goed wordt behandeld.

Maar dat gebeurt niet altijd meteen.

Het lichaam heeft tijd nodig om zich aan de behandeling aan te passen. En niet iedere cognitieve klacht verdwijnt automatisch wanneer de schildklierwaarden normaliseren.

Blijf je hersenmist houden terwijl je TSH en FT4 passend zijn? Dan is het verstandig om samen met je arts te kijken of er andere factoren meespelen.

**Pas je dosis levothyroxine niet zelf aan op basis van hoe mistig je hoofd voelt.**

Aan hersenmist alleen kun je niet aflezen hoeveel schildklierhormoon je nodig hebt.

Wat kun je zelf doen op dagen met brain fog?

Op dagen waarop je hoofd niet goed meewerkt, kunnen gewone dingen ineens veel energie kosten.

Je hoeft dan niet alles uit je hoofd te blijven doen.

Een paar eenvoudige aanpassingen kunnen helpen:

- Schrijf belangrijke dingen op zodra je eraan denkt.
- Doe liever één taak tegelijk.
- Gebruik een agenda of herinneringen op je telefoon.
- Leg belangrijke spullen op een vaste plek.
- Beperk afleiding wanneer je je moet concentreren.
- Plan moeilijke taken op momenten waarop je meestal het helderst bent.
- Neem regelmatig een korte pauze bij langdurig denkwerk.

Misschien klinkt het simpel, maar het kan veel verschil maken wanneer je niet voortdurend alles hoeft te onthouden.

Deze hulpmiddelen behandelen de oorzaak van hersenmist niet. Ze kunnen je dag wel wat gemakkelijker maken.

Helpt meer rust tegen hersenmist?

Soms wel, bijvoorbeeld wanneer je erg moe bent of slecht hebt geslapen.

Maar meer rust is niet voor iedereen de volledige oplossing.

Wanneer hersenmist wordt veroorzaakt door onvoldoende schildklierhormoon, moet je schildklierfunctie worden beoordeeld.

Bij een tekort kan behandeling van dat tekort nodig zijn. En wanneer slaapproblemen, stress of andere gezondheidsproblemen meespelen, vraagt dat mogelijk om een andere aanpak.

Je hoeft dus niet automatisch te denken dat je simpelweg meer moet rusten.

Het belangrijkste is om te begrijpen waarom je klachten ontstaan of blijven bestaan.

Wanneer moet je met hersenmist naar de huisarts?

Bespreek je klachten met je huisarts wanneer de hersenmist nieuw is, duidelijk erger wordt, lang aanhoudt of je dagelijks functioneren belemmert.

Ook wanneer je schildklierwaarden volgens je arts goed zijn, maar je blijft last houden van concentratie- of geheugenproblemen, kan verder onderzoek zinvol zijn.

Het kan helpen om vooraf kort op te schrijven wanneer de klachten begonnen, hoe je slaapt, welke medicijnen je gebruikt en of er andere klachten tegelijk optreden.

**Let op:** plotselinge ernstige verwardheid, moeite met spreken, een scheve mond of plotseling kracht- of gevoelsverlies zijn geen gewone hersenmist. Bel bij zulke acute verschijnselen direct 112.

Wat moet je onthouden?

Hersenmist kan behoorlijk frustrerend zijn.

Vooral wanneer je aan de buitenkant gewoon doorgaat met je dagelijkse dingen, terwijl iedere taak van binnen veel meer denkwerk kost.

Hashimoto kan leiden tot een trage schildklier, en hypothyreoïdie kan invloed hebben op je concentratie, geheugen en mentale snelheid.

Maar brain fog heeft verschillende mogelijke oorzaken.

**Blijf je last houden van hersenmist? Kijk dan niet alleen naar Hashimoto, maar naar het volledige plaatje.**

Je schildklierfunctie, slaap, mogelijke tekorten, hormonale veranderingen en andere gezondheidsproblemen kunnen allemaal relevant zijn.

En misschien wel het belangrijkste: je hoeft jezelf niet voortdurend te verwijten dat je iets vergeet of minder snel bent dan vroeger.

Je merkt een verandering. En wanneer die blijft aanhouden, verdient die aandacht.