Hashimoto en overprikkeling: waarom kunnen geluid, licht en drukte te veel worden?

Misschien herken je het: je loopt een drukke supermarkt binnen en na een tijdje voelt het alsof alles tegelijk op je afkomt.

De felle verlichting, pratende mensen, winkelwagens, achtergrondmuziek en kinderen die door de gangpaden lopen. Ondertussen probeer je ook nog te onthouden wat je nodig hebt en welke boodschappen je moet meenemen.

Waar je vroeger misschien zonder moeite doorheen liep, voelt dezelfde omgeving nu vermoeiend en overweldigend.

Je hoofd raakt vol, concentreren wordt moeilijker en je merkt dat je sneller geïrriteerd of gespannen raakt. Het liefst wil je gewoon even ergens zijn waar het stil is.

Veel mensen noemen dat *overprikkeling*.

Maar is snel overprikkeld raken ook echt een symptoom van Hashimoto? En waarom lijken geluid, licht en drukte soms zoveel harder binnen te komen?

Wat is overprikkeling en hoe voelt het?

Overprikkeling is geen officiële medische diagnose. Het is een woord dat mensen gebruiken wanneer geluid, licht, drukte, gesprekken of andere indrukken moeilijker te verdragen zijn dan normaal.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

- Harde geluiden je sneller irriteren.
- Een drukke ruimte je veel energie kost.
- Je moeilijker gesprekken kunt volgen wanneer meerdere mensen praten.
- Fel licht onaangenaam voelt.
- Je hoofd na veel indrukken helemaal vol zit.
- Je sneller geïrriteerd of emotioneel reageert.
- Je na een drukke omgeving vooral behoefte hebt aan stilte.

Voor sommige mensen zijn vooral geluiden of fel licht lastig. Voor anderen is het juist de combinatie van mensen, gesprekken, keuzes maken en voortdurend moeten opletten.

En soms gaat het de ene dag prima, terwijl precies dezelfde omgeving de volgende dag veel te druk voelt.

Is overprikkeling een symptoom van Hashimoto?

Overprikkeling is geen specifiek symptoom waarmee Hashimoto wordt vastgesteld.

Toch kunnen mensen met Hashimoto herkennen dat ze minder goed tegen drukte kunnen, vooral wanneer ze ook vermoeidheid of concentratieproblemen ervaren.

Hashimoto kan leiden tot hypothyreoïdie, oftewel een trage schildklier.

Bij een trage schildklier kunnen klachten voorkomen zoals vermoeidheid, mentale traagheid en moeite met concentreren.

Wanneer je al moe bent of je aandacht moeilijk kunt vasthouden, kan een drukke omgeving daardoor veel meer inspanning kosten.

Dat is iets anders dan zeggen dat Hashimoto rechtstreeks je zenuwstelsel overgevoelig maakt of het vermogen van je hersenen om prikkels te verwerken beschadigt.

**Je kunt je sneller overprikkeld voelen bij Hashimoto, maar dat betekent niet automatisch dat Hashimoto de directe oorzaak is.**

Waarom kan een drukke supermarkt ineens zo vermoeiend zijn?

Een supermarkt lijkt misschien een eenvoudige dagelijkse activiteit.

Je loopt naar binnen, pakt wat boodschappen en rekent af.

Maar ondertussen gebeurt er veel meer.

Je zoekt producten, onthoudt wat je nodig hebt, maakt keuzes en probeert andere mensen met hun winkelwagens te ontwijken. Misschien praat iemand tegen je, terwijl er ook muziek speelt en overal beweging is.

Je hersenen moeten voortdurend schakelen tussen verschillende dingen.

Wanneer je goed uitgerust bent, merk je daar misschien weinig van.

Maar als je moe bent of last hebt van hersenmist, kan dezelfde activiteit ineens veel meer concentratie vragen.

Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is met je zenuwstelsel.

Het kan betekenen dat een omgeving met veel gelijktijdige informatie op dat moment gewoon moeilijker voor je is.

Welke rol speelt vermoeidheid bij overprikkeling?

Vermoeidheid kan een grote invloed hebben op hoe je dagelijkse activiteiten ervaart.

Misschien merk je dat je na een slechte nacht minder geduld hebt met lawaai, sneller afgeleid raakt of eerder geïrriteerd bent wanneer iemand je onderbreekt.

Een omgeving die normaal geen probleem is, kan dan veel intensiever aanvoelen.

Hypothyreoïdie kan vermoeidheid veroorzaken. Maar vermoeidheid kan ook samenhangen met slecht slapen, stress, bepaalde medicijnen, bloedarmoede of andere gezondheidsproblemen.

Daarom is het belangrijk om niet automatisch te denken dat overprikkeling door Hashimoto komt, alleen omdat je ook erg moe bent.

Kan hersenmist ervoor zorgen dat alles te veel wordt?

Ja, hersenmist of *brain fog* kan meespelen.

Wanneer je moeite hebt met concentreren of informatie verwerken, wordt het lastiger om verschillende dingen tegelijk te doen.

Een gesprek volgen terwijl de televisie aanstaat, boodschappen doen in een drukke winkel of meerdere vragen achter elkaar beantwoorden kan dan behoorlijk vermoeiend zijn.

Het kan voelen alsof alles tegelijkertijd je aandacht vraagt.

Bij een trage schildklier kunnen concentratieproblemen en mentale traagheid voorkomen.

Maar ook hersenmist heeft verschillende mogelijke oorzaken. Wanneer je schildklierwaarden goed zijn en de klachten blijven bestaan, is het verstandig om verder te kijken.

Kun je door slecht slapen gevoeliger worden voor prikkels?

Zeker.

Slaaptekort kan invloed hebben op je concentratie, stemming en vermogen om informatie te verwerken.

Na een onrustige nacht merk je misschien dat je sneller afgeleid bent, moeilijker beslissingen neemt of minder goed tegen drukte kunt.

Misschien kun je normaal prima tegen een gezellig drukke verjaardag, maar voelt hetzelfde bezoek na een slechte nacht ineens veel te intens.

Als je merkt dat overprikkeling vooral voorkomt wanneer je slecht hebt geslapen, kan dat een belangrijk aanknopingspunt zijn.

Dat betekent niet dat slaap altijd de enige verklaring is, maar het is wel iets om rekening mee te houden.

Kan stress je sneller overprikkeld maken?

Ja. Wanneer je veel stress hebt, kan het moeilijker zijn om je aandacht bij één ding te houden.

Zorgen, spanning en alles wat nog moet gebeuren vragen zelf ook mentale energie.

Daardoor kan een drukke ruimte sneller overweldigend voelen.

Misschien merk je dat je minder geduld hebt met geluiden of dat je sneller behoefte hebt aan een rustige plek.

Maar dat betekent niet dat iedere vorm van overprikkeling 'gewoon stress' is.

Wanneer je plotseling veel gevoeliger bent geworden voor licht, geluid of drukte, of wanneer er andere klachten bijkomen, kunnen ook andere oorzaken een rol spelen.

Kan angst drukke omgevingen moeilijker maken?

Angst kan lichamelijke reacties veroorzaken zoals hartkloppingen, duizeligheid, gespannen spieren en sneller ademhalen.

Daardoor kan een drukke winkel, bijeenkomst of andere omgeving heel intens aanvoelen.

Misschien krijg je het gevoel dat je zo snel mogelijk weg wilt.

Dat betekent niet dat je je aanstelt.

Maar het betekent ook niet automatisch dat Hashimoto deze reactie veroorzaakt.

Wanneer angst of paniek ervoor zorgt dat je steeds meer situaties gaat vermijden, is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken.

Waarom ben je gevoeliger voor fel licht of harde geluiden?

Niet iedere vorm van licht- of geluidsgevoeligheid heeft dezelfde oorzaak.

Fel licht kan bijvoorbeeld extra vervelend zijn bij migraine. Daarbij kunnen ook geluiden en geuren onaangenaam worden.

Soms speelt hoofdpijn een rol, maar migraine kan ook andere verschijnselen geven.

Ook geluidsgevoeligheid kan verschillende verklaringen hebben. Lawaai kan bijvoorbeeld moeilijker te verdragen zijn wanneer je erg moe bent, maar er bestaan ook gehooraandoeningen waarbij geluid ongewoon hard of pijnlijk wordt ervaren.

Heb je plotseling veel meer last van licht of geluid dan vroeger? Dan is het verstandig om dit te laten beoordelen, zeker wanneer je ook hoofdpijn, veranderingen in je zicht of andere nieuwe klachten hebt.

Schrijf zulke veranderingen niet automatisch toe aan Hashimoto.

Kunnen menstruatie en overgang invloed hebben op overprikkeling?

Hormonale veranderingen kunnen invloed hebben op slaap, stemming, migraine en concentratie.

Dat kan bijvoorbeeld merkbaar zijn rond de menstruatie, tijdens de zwangerschap of in de overgang.

Misschien merk je dat je op bepaalde momenten in je cyclus minder goed tegen drukte kunt.

Of je slaapt tijdens de overgang slechter, waardoor je overdag sneller vermoeid en prikkelbaar bent.

Wanneer je daarnaast Hashimoto hebt, kan het lastig zijn om te bepalen welke factor het zwaarst meeweegt.

Niet iedere klacht hoeft dezelfde oorzaak te hebben.

Waarom ben ik overprikkeld terwijl mijn schildklierwaarden goed zijn?

Misschien gebruik je levothyroxine en zijn je TSH en FT4 volgens je arts passend, maar merk je nog steeds dat drukte je snel te veel wordt.

Dat kan frustrerend zijn.

Toch betekent het niet automatisch dat je meer schildkliermedicatie nodig hebt.

Overprikkeling is namelijk niet specifiek voor schildklierproblemen.

Slaap, vermoeidheid, stress, angst, migraine, medicijnen, hormonale veranderingen en gehoor- of oogproblemen kunnen allemaal relevant zijn.

**Pas je dosis levothyroxine niet zelf aan omdat je gevoeliger bent geworden voor licht, geluid of drukte.**

Aan overprikkeling kun je niet aflezen hoeveel schildklierhormoon je nodig hebt.

Waarom merk je overprikkeling soms pas na een drukke dag?

Misschien gaat het tijdens een drukke dag eigenlijk best goed.

Je werkt, voert gesprekken, doet boodschappen en regelt alles wat nodig is.

Maar zodra je thuiskomt en eindelijk op de bank zit, merk je hoe moe je bent.

Je hoofd voelt vol en je hebt even geen behoefte aan gesprekken, televisie of andere geluiden.

Dat kan gebeuren doordat een dag met veel indrukken en beslissingen behoorlijk wat mentale inspanning vraagt.

Soms merk je pas hoeveel energie iets heeft gekost wanneer de drukte voorbij is.

Dat betekent niet automatisch dat je zenuwstelsel beschadigd of overbelast is.

Het laat vooral zien dat mentale inspanning ook vermoeiend kan zijn.

Wat kun je doen wanneer je snel overprikkeld raakt?

Je hoeft niet eerst precies te weten waarom je ergens last van hebt om je dag wat gemakkelijker te maken.

Kleine aanpassingen kunnen al helpen.

Denk bijvoorbeeld aan:

- Boodschappen doen op een rustiger tijdstip.
- Een boodschappenlijst gebruiken, zodat je minder hoeft te onthouden.
- Eén taak tegelijk uitvoeren.
- Meldingen op je telefoon tijdelijk uitzetten.
- Even naar een rustige plek gaan wanneer het te druk wordt.
- Pauzes nemen tijdens lange of intensieve dagen.
- Belangrijke activiteiten plannen op momenten waarop je meestal meer energie hebt.

Bij hinderlijk licht kan het helpen om de verlichting aan te passen. En bij veel lawaai kunnen oordoppen tijdelijk prettig zijn.

Maar probeer niet steeds meer gewone dagelijkse geluiden te vermijden zonder duidelijke reden. Wanneer geluid extreem hard of pijnlijk aanvoelt, is het beter om de oorzaak te laten beoordelen.

Het doel is niet om je hele leven zo stil mogelijk te maken, maar om dagelijkse activiteiten haalbaar te houden.

Moet je alle drukte en prikkels vermijden?

Meestal niet.

Het is begrijpelijk dat je soms even behoefte hebt aan stilte, vooral na een vermoeiende dag.

Een rustige pauze kan prettig zijn.

Maar wanneer je steeds meer situaties gaat vermijden, kan je wereld juist kleiner worden.

Praktische aanpassingen zijn bedoeld om je te helpen deelnemen aan dagelijkse activiteiten, terwijl je probeert te begrijpen waardoor je klachten ontstaan.

Wat voor jou werkt, hangt af van de oorzaak en van hoe ernstig je klachten zijn.

Helpt het om bij te houden wanneer je overprikkeld raakt?

Dat kan, zolang je niet voortdurend ieder geluid of iedere reactie gaat analyseren.

Misschien ontdek je dat drukte vooral moeilijk is na een slechte nacht, tijdens een stressvolle periode of wanneer je al erg moe bent.

Je kunt tijdelijk noteren wanneer de klachten ontstaan, of vooral licht of geluid vervelend is en welke andere klachten je tegelijkertijd hebt.

Ook hoofdpijn, migraineklachten, slaap en hormonale veranderingen kunnen nuttige informatie zijn.

Zo kun je patronen herkennen en tijdens een afspraak met je huisarts duidelijker uitleggen wat je ervaart.

Wanneer moet je overprikkeling met je huisarts bespreken?

Bespreek de klachten wanneer ze nieuw zijn, duidelijk erger worden, lang blijven bestaan of je dagelijkse leven steeds meer beperken.

Dat geldt ook wanneer je merkt dat je steeds meer situaties gaat vermijden of wanneer je plotseling sterk gevoeliger wordt voor licht of geluid.

Bij nieuwe ernstige lichtgevoeligheid met oogpijn of veranderingen in het zicht is snelle medische beoordeling belangrijk.

**Let op:** plotselinge verwardheid, moeite met spreken, krachtsverlies, gevoelsverlies of andere acute neurologische uitvalsverschijnselen zijn geen gewone overprikkeling. Bel bij zulke klachten direct 112.

Wat moet je onthouden?

Het gevoel dat een drukke ruimte ineens veel te veel wordt, kan behoorlijk vermoeiend en frustrerend zijn.

Vooral wanneer je vroeger zonder problemen boodschappen deed, verjaardagen bezocht of meerdere gesprekken tegelijk kon volgen.

Hashimoto kan leiden tot een trage schildklier. En vermoeidheid of concentratieproblemen bij hypothyreoïdie kunnen ervoor zorgen dat drukke omgevingen moeilijker aanvoelen.

Maar overprikkeling is geen specifiek kenmerk van Hashimoto.

**Kijk daarom niet alleen naar je schildklier, maar ook naar slaap, stress, hersenmist en andere mogelijke oorzaken.**

Je hoeft je klachten niet weg te wuiven. En je hoeft ook niet automatisch te denken dat je lichaam iets verkeerd doet.

Door te kijken wanneer de klachten ontstaan en wat er meespeelt, kun je beter begrijpen wat je nodig hebt en wanneer verder onderzoek verstandig is.