Hashimoto en obstipatie: kan een trage schildklier verstopping veroorzaken?

Misschien merk je dat je stoelgang de laatste tijd veranderd is.

Je gaat minder vaak naar het toilet, je ontlasting is harder geworden of je moet steeds meer moeite doen om je darmen leeg te krijgen.

Soms heb je ook een opgeblazen buik, buikpijn of het vervelende gevoel dat je na een toiletbezoek nog niet helemaal klaar bent.

Als je Hashimoto hebt, vraag je je misschien af: **kan die verstopping door mijn trage schildklier komen?**

Dat kan. Obstipatie is een bekende klacht bij hypothyreoïdie, oftewel een trage schildklier.

Maar niet iedereen met Hashimoto heeft een trage schildklier. En obstipatie kan ook andere oorzaken hebben.

Daarom is het belangrijk om niet alleen naar je schildklier te kijken, maar ook naar wat er verder invloed kan hebben op je stoelgang.

Wat is obstipatie eigenlijk?

Obstipatie betekent niet simpelweg dat je niet iedere dag naar het toilet gaat.

Hoe vaak iemand ontlasting heeft, verschilt namelijk per persoon.

Voor de één is dagelijks naar het toilet gaan normaal, terwijl iemand anders maar een paar keer per week ontlasting heeft zonder daar last van te hebben.

Bij obstipatie merk je bijvoorbeeld dat:

- Je minder vaak ontlasting hebt dan normaal.
- Je ontlasting hard of droog is.
- Je veel moet persen.
- Naar het toilet gaan pijnlijk of moeilijk is.
- Je het gevoel hebt dat je darmen niet helemaal leeg zijn.
- Je buik regelmatig vol of opgeblazen aanvoelt.

Het gaat dus niet alleen om hoe vaak je naar het toilet gaat, maar vooral om veranderingen in je normale patroon en de klachten die daarbij ontstaan.

Waarom kan een trage schildklier obstipatie veroorzaken?

Schildklierhormonen spelen een belangrijke rol in allerlei processen in je lichaam.

Ook je maag en darmen worden daardoor beïnvloed.

Wanneer je schildklier onvoldoende hormoon produceert, kunnen bepaalde processen langzamer verlopen. Dat geldt ook voor de beweging van voedsel en ontlasting door je darmen.

Als ontlasting langer in de dikke darm blijft, wordt er meer water aan onttrokken.

Daardoor kan de ontlasting harder en droger worden, waardoor je meer moeite krijgt om naar het toilet te gaan.

Dit is een van de redenen waarom verstopping bij een trage schildklier kan voorkomen.

Komt obstipatie door Hashimoto of door hypothyreoïdie?

Dat onderscheid is belangrijk.

Hashimoto is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem zich tegen de schildklier richt.

Na verloop van tijd kan de schildklier daardoor minder schildklierhormoon gaan produceren. Wanneer er onvoldoende hormoon beschikbaar is, ontstaat hypothyreoïdie.

Obstipatie hangt vooral samen met die verminderde schildklierfunctie.

Je kunt dus Hashimoto hebben terwijl je TSH en FT4 nog binnen het gebruikte referentiegebied liggen en je schildklier voldoende hormoon produceert.

Heb je dan toch obstipatie? Dan hoeft Hashimoto niet de oorzaak te zijn.

Welke andere klachten passen bij een trage schildklier?

Wanneer obstipatie samenhangt met hypothyreoïdie, kun je daarnaast andere klachten ervaren.

Misschien ben je voortdurend moe, heb je het sneller koud of merk je dat je huid droger wordt.

Ook haaruitval, concentratieproblemen, spierklachten, gewichtstoename of veranderingen in je menstruatie kunnen voorkomen.

Je hoeft natuurlijk niet al deze klachten te hebben.

En andersom betekent obstipatie in combinatie met vermoeidheid niet automatisch dat je schildklier te traag werkt.

Daarvoor is bloedonderzoek nodig.

Hoe weet je of je schildklier te traag werkt?

Wanneer je huisarts vermoedt dat hypothyreoïdie een rol speelt, kan je schildklierfunctie met bloedonderzoek worden beoordeeld.

Daarbij wordt meestal gekeken naar TSH en FT4.

Bij primaire hypothyreoïdie is TSH meestal verhoogd. Wanneer TSH verhoogd is en FT4 verlaagd, past dat doorgaans bij duidelijke hypothyreoïdie.

Is TSH verhoogd terwijl FT4 nog binnen het referentiegebied ligt, dan kan sprake zijn van subklinische hypothyreoïdie.

Je stoelgang kan dus een reden zijn om je klachten te bespreken, maar aan obstipatie alleen kun je niet zien hoe je schildklier werkt.

Waarom heb ik obstipatie terwijl mijn schildklierwaarden goed zijn?

Misschien gebruik je levothyroxine en zijn je schildklierwaarden volgens je arts passend, maar blijft je stoelgang moeilijk.

Dat kan frustrerend zijn.

Toch betekent het niet automatisch dat je meer schildkliermedicatie nodig hebt.

Obstipatie heeft namelijk veel mogelijke oorzaken.

Denk bijvoorbeeld aan te weinig vezels, onvoldoende drinken, weinig beweging, veranderingen in je eetpatroon of bepaalde medicijnen en supplementen.

Ook zwangerschap, veranderingen in je dagelijkse routine, prikkelbaredarmsyndroom en andere darmaandoeningen kunnen een rol spelen.

Soms spelen verschillende factoren tegelijkertijd.

Wanneer je schildklierwaarden goed zijn en de klachten blijven bestaan, is het daarom verstandig om verder te kijken.

Kunnen medicijnen en supplementen verstopping veroorzaken?

Ja. Sommige medicijnen kunnen je stoelgang vertragen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde sterke pijnstillers en sommige antidepressiva.

Ook ijzer- en calciumsupplementen kunnen bij sommige mensen obstipatie veroorzaken.

Misschien zijn je klachten begonnen nadat je een nieuw medicijn bent gaan gebruiken of een supplement hebt toegevoegd.

Bespreek dat dan met je arts of apotheker en stop voorgeschreven medicatie niet op eigen initiatief.

Gebruik je levothyroxine? Dan is er nog iets om rekening mee te houden.

IJzer en calcium kunnen de opname van levothyroxine verminderen wanneer je ze te dicht bij elkaar inneemt.

Houd daarom de aanbevolen tijd tussen je schildkliermedicatie en deze supplementen aan.

Helpen vezels bij obstipatie?

Vezels kunnen helpen om je stoelgang te ondersteunen.

Je vindt ze onder andere in groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden.

Wanneer je weinig vezels eet, kan dat bijdragen aan verstopping.

Maar het is niet nodig om ineens enorme hoeveelheden vezels aan je voeding toe te voegen.

Sterker nog: als je te snel veel meer vezels gaat eten, kun je juist extra gasvorming en een opgeblazen buik krijgen.

Bouw de hoeveelheid daarom rustig op en zorg dat je voldoende drinkt.

Helpt meer water drinken tegen verstopping?

Voldoende drinken is belangrijk voor een normale stoelgang.

Wanneer je te weinig vocht binnenkrijgt, kan dat bijdragen aan harde ontlasting.

Maar dat betekent niet dat steeds meer water drinken automatisch de oplossing is.

Als je al voldoende drinkt, hoeft een grote hoeveelheid extra water je obstipatie niet te verbeteren.

Kijk daarom naar het geheel van voeding, vocht, beweging en andere mogelijke oorzaken.

Kan bewegen helpen om je darmen op gang te krijgen?

Regelmatig bewegen kan je darmfunctie ondersteunen.

Dat hoeft helemaal geen intensieve training te zijn.

Een wandeling, fietsen of een andere vorm van beweging die bij je past, kan onderdeel zijn van een gezonde dagelijkse routine.

Ben je door Hashimoto of hypothyreoïdie erg vermoeid?

Dan hoef je jezelf niet door een zware training heen te dwingen om je darmen aan het werk te krijgen.

Kies vooral iets wat past bij je energie, conditie en gezondheid.

Moet je iedere dag naar het toilet?

Nee. Er bestaat geen regel dat iedereen dagelijks ontlasting moet hebben.

Het normale patroon verschilt per persoon.

Misschien ga je al jaren om de dag naar het toilet en heb je daar nooit klachten van gehad.

Dan hoeft dat helemaal geen probleem te zijn.

Maar wanneer je normaal dagelijks ontlasting hebt en ineens nog maar twee keer per week gaat, terwijl je ontlasting hard is en je veel moet persen, is dat een duidelijke verandering.

Vooral dat verschil met je eigen normale patroon is belangrijk.

Kan obstipatie ook een opgeblazen buik veroorzaken?

Ja, dat kan.

Wanneer ontlasting langer in je darmen blijft, kun je last krijgen van een vol of opgeblazen gevoel.

Ook gasvorming kan daarbij meespelen.

Misschien merk je dat je buik later op de dag steeds gespannener wordt of dat je kleding strakker zit.

Maar een opgeblazen buik heeft ook andere mogelijke oorzaken.

Daarom betekent een opgeblazen gevoel niet automatisch dat je verstopping door je schildklier komt.

Wordt obstipatie beter met levothyroxine?

Wanneer obstipatie daadwerkelijk samenhangt met een tekort aan schildklierhormoon, kan behandeling met levothyroxine helpen.

Maar verwacht niet dat je stoelgang meteen na de eerste tablet weer normaal is.

Je lichaam heeft tijd nodig om zich aan de behandeling aan te passen en je schildklierwaarden veranderen geleidelijk.

Blijf je last houden van verstopping terwijl je schildklierfunctie goed behandeld wordt? Dan kunnen andere oorzaken een rol spelen.

**Verhoog je dosis levothyroxine nooit zelf om je stoelgang te verbeteren.**

Hoe vaak je naar het toilet gaat, bepaalt niet hoeveel schildkliermedicatie je nodig hebt.

Wat kun je zelf proberen bij obstipatie?

Bij milde verstopping kunnen eenvoudige gewoonten helpen.

Denk bijvoorbeeld aan:

- Voldoende drinken gedurende de dag.
- Regelmatig vezelrijke voedingsmiddelen eten.
- De hoeveelheid vezels geleidelijk verhogen.
- Dagelijks wat bewegen.
- Naar het toilet gaan wanneer je aandrang voelt.
- Rustig de tijd nemen op het toilet.
- Niet langdurig hard persen.
- Kijken of medicijnen of supplementen invloed kunnen hebben.

Voor sommige mensen helpt een vaste toiletroutine, bijvoorbeeld na het ontbijt.

Maar probeer jezelf niet te dwingen om iedere dag op een bepaald moment ontlasting te hebben.

Het doel is een stoelgang die voor jou normaal en comfortabel is.

Wanneer kunnen laxeermiddelen helpen?

Soms zijn aanpassingen in voeding, drinken en beweging niet voldoende.

Dan kunnen laxeermiddelen een optie zijn.

Er bestaan verschillende soorten die op een andere manier werken.

Welke soort geschikt is, hangt af van je klachten, gezondheid en eventuele andere medicijnen.

Een arts of apotheker kan helpen om een passend middel te kiezen, vooral wanneer de obstipatie lang aanhoudt of regelmatig terugkomt.

Gebruik Hashimoto niet als reden om zelf steeds meer darmmiddelen of supplementen te combineren.

Heeft het zin om je stoelgang bij te houden?

Dat kan nuttig zijn wanneer je probeert te begrijpen waarom je stoelgang veranderd is.

Je hoeft daarvoor niet iedere dag een uitgebreid dagboek bij te houden.

Een kort overzicht kan al helpen.

Noteer bijvoorbeeld hoe vaak je ontlasting hebt, of deze hard of zacht is en of je veel moet persen.

Ook kun je bijhouden wanneer de klachten begonnen, welke medicijnen of supplementen je gebruikt en of je andere nieuwe klachten hebt.

Zo kun je eventuele patronen herkennen en tijdens een afspraak met je huisarts duidelijker uitleggen wat er veranderd is.

Het gaat niet om een perfecte dagelijkse stoelgang, maar om inzicht in jouw eigen patroon.

Wanneer moet je met obstipatie naar de huisarts?

Neem contact op met je huisarts wanneer de verstopping lang aanhoudt, regelmatig terugkomt of steeds erger wordt.

Ook een duidelijke verandering in je normale ontlastingspatroon zonder aanwijsbare reden verdient aandacht.

Laat je sneller beoordelen wanneer je daarnaast bloed bij de ontlasting, onverklaard gewichtsverlies, koorts, aanhoudend braken of ernstige buikpijn hebt.

Bij hevige buikpijn, een sterk opgezette buik, herhaald braken of wanneer je geen ontlasting én geen wind meer kwijt kunt, is dringende medische beoordeling nodig.

Wacht dan niet af omdat je denkt dat het alleen je trage schildklier is.

Wat moet je onthouden?

Obstipatie is een bekende klacht bij hypothyreoïdie.

En omdat Hashimoto een veelvoorkomende oorzaak van een trage schildklier is, kunnen deze klachten met elkaar samenhangen.

Maar verstopping betekent niet automatisch dat Hashimoto erger wordt.

Je stoelgang wordt door veel verschillende factoren beïnvloed, zoals voeding, vocht, beweging, medicijnen en je algemene gezondheid.

**Kijk daarom niet alleen naar je schildklier, maar naar het volledige plaatje.**

Blijven de klachten bestaan, dan kan gericht onderzoek helpen om de oorzaak te vinden en een passende aanpak te kiezen.