Waarom is afvallen met Hashimoto soms zo moeilijk?

Je let op wat je eet, probeert regelmatig te bewegen en misschien heb je al verschillende diëten geprobeerd. Toch gebeurt er op de weegschaal veel minder dan je had verwacht. Dat kan behoorlijk frustrerend zijn, zeker wanneer je het gevoel hebt dat je al zoveel moeite doet.

Als je Hashimoto hebt, vraag je je misschien af of je schildklier het afvallen tegenhoudt. Het antwoord is niet zo eenvoudig.

Hashimoto kan gewichtsverlies soms moeilijker maken, vooral wanneer de ziekte heeft geleid tot hypothyreoïdie: een tekort aan schildklierhormoon. Maar Hashimoto betekent niet automatisch dat je stofwisseling vertraagd is. En niet ieder gewichtsprobleem wordt door de schildklier veroorzaakt.

Om te begrijpen waarom afvallen met Hashimoto soms moeilijk is, helpt het om te kijken naar je schildklierfunctie, energieverbruik, vocht, vermoeidheid en andere factoren die je gewicht beïnvloeden.

Hashimoto en een trage schildklier zijn niet hetzelfde

Hashimoto is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem zich tegen de schildklier richt. Daardoor kan de schildklier na verloop van tijd beschadigd raken en onvoldoende schildklierhormoon produceren. Dat noemen we hypothyreoïdie, ofwel een trage schildklier.

Het is vooral dat tekort aan schildklierhormoon dat invloed kan hebben op je stofwisseling en gewicht.

Je kunt echter ook Hashimoto hebben terwijl je TSH en FT4 nog binnen de normale referentiewaarden vallen. In dat geval kun je niet automatisch aannemen dat je stofwisseling vertraagd is door Hashimoto.

Dat onderscheid is belangrijk, omdat het bepaalt waar je naar moet kijken wanneer afvallen moeilijk gaat.

Waarom kan een trage schildklier afvallen moeilijker maken?

Schildklierhormonen spelen een belangrijke rol bij je energieverbruik. Wanneer je duidelijk te weinig schildklierhormoon hebt, kan je ruststofwisseling dalen. Je lichaam gebruikt dan in rust minder energie dan wanneer je schildklierfunctie normaal is.

Daarnaast kan hypothyreoïdie klachten veroorzaken zoals vermoeidheid, traagheid, spierklachten, kou en obstipatie. Door die klachten kan het moeilijker worden om actief te blijven.

Misschien wandel je minder, sport je korter of heb je na je werk minder energie voor dagelijkse bezigheden. Dat kan allemaal invloed hebben op je totale energieverbruik.

Toch betekent een trage schildklier niet dat je stofwisseling volledig stilvalt of dat afvallen onmogelijk wordt.

Hoeveel gewichtstoename komt door je schildklier?

Over gewichtstoename bij hypothyreoïdie bestaan veel misverstanden.

Een tekort aan schildklierhormoon kan bijdragen aan gewichtstoename, maar een deel daarvan bestaat vaak uit vocht en zoutretentie in plaats van uitsluitend lichaamsvet.

Hoeveel gewicht iemand hierdoor aankomt, verschilt per persoon en hangt onder andere af van de ernst en duur van de hypothyreoïdie.

Een grote gewichtstoename kan daarom meestal niet volledig aan de schildklier worden toegeschreven. Ook andere factoren kunnen een rol spelen, zoals slaap, activiteit, medicatie, leeftijd en veranderingen in het eetpatroon.

Waarom kun je vocht vasthouden?

Bij hypothyreoïdie kan vochtretentie optreden. Je merkt misschien dat je gewicht stijgt, je gezicht wat voller lijkt of je ringen strakker zitten. Ook je handen of benen kunnen anders aanvoelen.

Dat extra gewicht is niet hetzelfde als lichaamsvet.

Wanneer hypothyreoïdie goed wordt behandeld, kan een deel van het overtollige vocht verdwijnen. Daardoor verliezen sommige mensen na het starten van de behandeling wat gewicht, zonder dat er grote hoeveelheden lichaamsvet zijn verdwenen.

Val je automatisch af zodra je levothyroxine gebruikt?

Nee. Levothyroxine vult een tekort aan schildklierhormoon aan. Bij hypothyreoïdie helpt een passende dosering om de schildklierhormoonspiegels te normaliseren.

Daarbij kan een deel van het gewicht dat samenhing met vochtretentie verdwijnen. Maar levothyroxine is geen afslankmiddel.

Wanneer je schildklierfunctie goed is ingesteld, zorgt extra levothyroxine niet voor een veilige manier om sneller af te vallen. Een te hoge dosis kan onder andere hartkloppingen, trillen, zweten, onrust en slaapproblemen veroorzaken. Op langere termijn kan een teveel aan schildklierhormoon ook andere gezondheidsrisico's geven.

Verhoog daarom nooit zelf je medicatie om gewicht te verliezen.

Mijn TSH is goed, maar ik val nog steeds niet af

Dat kan heel frustrerend zijn. Misschien had je verwacht dat afvallen gemakkelijker zou worden zodra je bloedwaarden verbeterden.

Wanneer je TSH en FT4 passend zijn, is onbehandelde hypothyreoïdie minder waarschijnlijk de belangrijkste verklaring voor het uitblijven van gewichtsverlies. Maar dat betekent niet dat afvallen automatisch gemakkelijk wordt.

Lichaamsgewicht wordt beïnvloed door meerdere factoren tegelijk. Denk aan je voeding, dagelijkse beweging, spiermassa, slaap, leeftijd, medicatie, hormonale veranderingen en andere gezondheidsproblemen.

Dat betekent niet dat je simpelweg te veel eet of onvoldoende je best doet. Het betekent dat gewichtsbeheersing ingewikkelder is dan één bloedwaarde.

Vermoeidheid kan ongemerkt je beweging verminderen

Je hoeft niet volledig te stoppen met sporten om minder energie te gebruiken.

Misschien neem je vaker de auto, sla je een wandeling over, zit je 's avonds langer op de bank of doe je minder in huis. Dat zijn begrijpelijke aanpassingen wanneer je moe bent.

Toch tellen al die kleine dagelijkse bewegingen mee. Wanneer vermoeidheid langere tijd aanhoudt, kan je totale activiteit ongemerkt afnemen.

Daarom kan vermoeidheid indirect invloed hebben op je gewicht, zelfs wanneer je eetpatroon nauwelijks is veranderd.

Moet je harder sporten om af te vallen?

Niet noodzakelijk.

Beweging is belangrijk voor je gezondheid en kan helpen bij gewichtsbeheersing. Maar jezelf volledig uitputten met zware trainingen is niet automatisch de beste aanpak.

Wanneer je weinig energie hebt of langere tijd minder actief bent geweest, kan het verstandiger zijn om rustig op te bouwen.

Wandelen, fietsen, zwemmen en krachttraining kunnen allemaal goede mogelijkheden zijn. Krachttraining is bovendien nuttig voor het behouden of opbouwen van spiermassa, wat belangrijk is voor kracht en dagelijks functioneren.

Het beste bewegingsplan is niet het zwaarste plan, maar een aanpak die bij je mogelijkheden past en die je kunt blijven volhouden.

Welk dieet helpt bij afvallen met Hashimoto?

Wie zoekt naar een Hashimoto-dieet om af te vallen, komt online allerlei adviezen tegen. Van koolhydraatarm en glutenvrij tot uitgebreide lijsten met verboden voedingsmiddelen.

Maar er bestaat geen speciaal dieet waarvan is aangetoond dat het bij iedereen met Hashimoto noodzakelijk is om gewicht te verliezen.

Voor verlies van lichaamsvet is gemiddeld over langere tijd een energietekort nodig: je lichaam gebruikt dan meer energie dan het via voeding binnenkrijgt.

Dat betekent niet dat je extreem weinig moet eten. Een streng dieet kan moeilijk vol te houden zijn en vergroot het risico dat je onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt.

Een gematigde aanpak, met voldoende eiwitten, vezels en gevarieerde voeding, is doorgaans zinvoller dan een dieet waarbij je steeds meer voedingsmiddelen moet schrappen.

Moet je koolhydraten of gluten vermijden?

Hashimoto is op zichzelf geen reden om alle koolhydraten te vermijden. Aardappelen, volkorenproducten, fruit en peulvruchten kunnen prima onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon.

Ook glutenvrij eten is geen standaardbehandeling voor gewichtsverlies bij Hashimoto.

Heb je coeliakie, dan is een strikt glutenvrij dieet noodzakelijk. Maar zonder coeliakie bestaat er geen algemene aanbeveling dat iedereen met Hashimoto gluten moet vermijden om af te kunnen vallen.

Hetzelfde geldt voor zuivel, soja en andere voedingsmiddelen. Wanneer je een allergie, intolerantie of andere medische reden hebt om iets te vermijden, is dat natuurlijk anders.

Steeds meer voedingsmiddelen schrappen zonder duidelijke reden maakt gezond eten vaak vooral ingewikkelder.

Wat kun je dan het beste eten?

Je hebt geen ingewikkeld Hashimoto-afvaldieet nodig.

Een praktisch voedingspatroon kan bestaan uit groente, fruit, eiwitrijke voedingsmiddelen, volkorenproducten, peulvruchten en gezonde vetbronnen. Ook vis, eieren, zuivel, vlees of passende plantaardige alternatieven kunnen daarin een plaats hebben.

Eiwitten zijn belangrijk voor het behoud van spiermassa en kunnen bijdragen aan verzadiging. Vezelrijke voedingsmiddelen kunnen eveneens helpen om je langer verzadigd te voelen en ondersteunen een normale stoelgang.

Maar één voedingsmiddel bepaalt niet of je afvalt. Het gaat om je totale eetpatroon, je energiebehoefte en wat je op langere termijn kunt volhouden.

Waarom maken slaap en stress soms verschil?

Slecht slapen maakt afvallen niet onmogelijk, maar kan wel invloed hebben op je dagelijkse keuzes.

Na een slechte nacht kun je meer trek ervaren, minder energie hebben om te koken en minder bewegen. Wanneer dat maandenlang speelt, kan het bijdragen aan problemen met gewichtsbeheersing.

Ook langdurige stress kan indirect invloed hebben op gewicht, bijvoorbeeld via slaap, eetgedrag, alcoholgebruik en dagelijkse activiteit.

Dat betekent niet dat je eerst volledig stressvrij moet leven voordat je kunt afvallen. Wel kan het nuttig zijn om te kijken welke omstandigheden het moeilijk maken om gezonde gewoonten vol te houden.

Welke invloed heeft de overgang?

Rond de perimenopauze en menopauze kunnen je gewicht en lichaamssamenstelling veranderen. Vetverdeling kan verschuiven, spiermassa kan afnemen en slaapproblemen kunnen invloed hebben op je activiteit en energie.

Wanneer je Hashimoto hebt én in de overgang zit, is het soms lastig om te bepalen welke klachten waardoor ontstaan.

Niet alles hoeft door je schildklier te komen. Verschillende veranderingen kunnen tegelijkertijd plaatsvinden.

Waarom schommelt je gewicht zo veel?

Je gewicht kan van dag tot dag veranderen door vocht, zout, koolhydraten, darminhoud en hormonale schommelingen tijdens de menstruatiecyclus.

Een kilo verschil op de weegschaal betekent daarom niet automatisch dat je in één dag een kilo lichaamsvet hebt opgebouwd of verloren.

Wil je je gewicht volgen, kijk dan liever naar een ontwikkeling over meerdere weken dan naar één losse meting.

Dagelijks wegen is niet verplicht. Sommige mensen vinden het prettig, terwijl anderen er juist onrustig van worden.

Je kunt vooruitgang ook merken aan hoe je kleding zit, je conditie, kracht en dagelijkse activiteit.

Waarom val ik niet af terwijl ik gezond eet?

Gezond eten en eten op een manier die gewichtsverlies ondersteunt, zijn niet precies hetzelfde.

Noten, avocado en olijfolie zijn bijvoorbeeld voedzame producten, maar bevatten ook relatief veel energie. Dat maakt ze niet ongezond. Het betekent alleen dat hoeveelheden en je totale eetpatroon meetellen.

Je hoeft daarvoor niet obsessief calorieën te tellen. Voor sommige mensen helpt tijdelijk inzicht in porties en gewoonten, terwijl anderen beter functioneren met een eenvoudige, vaste structuur.

Een aanpak moet voldoende voedzaam zijn én passen bij je dagelijks leven.

Wat als afvallen echt niet lukt?

Wanneer je langere tijd probeert af te vallen en er vrijwel niets verandert, is nóg minder eten niet automatisch de oplossing.

Het kan helpen om samen met een arts of diëtist te bekijken of je schildklierfunctie passend is behandeld en welke andere factoren meespelen.

Hoe slaap je? Hoe actief ben je gedurende de dag? Gebruik je medicijnen die invloed kunnen hebben op je gewicht? Spelen de overgang of andere gezondheidsproblemen een rol?

Een diëtist kan helpen om je eetpatroon en energiebehoefte concreet te beoordelen, zonder dat je meteen een extreem dieet hoeft te volgen.

Wanneer moet je met gewichtstoename naar de arts?

Bespreek onverwachte of duidelijke gewichtstoename met je arts, vooral wanneer je daarnaast nieuwe of toenemende klachten hebt.

Denk aan uitgesproken vermoeidheid, het voortdurend koud hebben, obstipatie, vocht vasthouden of veranderingen in je hartslag.

TSH en FT4 kunnen helpen beoordelen of hypothyreoïdie meespeelt. Wanneer je schildklierwaarden passend zijn, kan het nodig zijn om naar andere oorzaken te kijken.

Kun je met Hashimoto gewoon afvallen?

Ja. Hashimoto maakt gewichtsverlies niet onmogelijk.

Wanneer Hashimoto tot hypothyreoïdie heeft geleid, kan een tekort aan schildklierhormoon je energieverbruik verlagen, vermoeidheid veroorzaken en bijdragen aan gewichtstoename.

Een passende behandeling is dan belangrijk. Maar zodra je schildklierfunctie goed is ingesteld, bestaat er niet automatisch een permanente blokkade waardoor je lichaam geen vet meer kan verliezen.

Dat betekent niet dat afvallen vervolgens eenvoudig moet zijn. Vermoeidheid, slaap, medicatie, de overgang en andere persoonlijke omstandigheden kunnen nog steeds een grote rol spelen.

Het belangrijkste om te onthouden

Afvallen met Hashimoto kan moeilijk zijn, maar de schildklier verklaart niet automatisch alles.

Vooral wanneer Hashimoto tot hypothyreoïdie leidt, kunnen veranderingen in stofwisseling, activiteit en vochtretentie bijdragen aan gewichtstoename.

Levothyroxine kan een tekort aan schildklierhormoon behandelen, maar is geen afslankmiddel. En steeds minder eten, harder sporten of meer voedingsmiddelen vermijden is niet vanzelfsprekend de oplossing.

Kijk liever naar het geheel: je schildklierfunctie, voeding, dagelijkse beweging, slaap, medicatie en andere gezondheidsfactoren.

Als afvallen moeizaam gaat, betekent dat niet automatisch dat je iets verkeerd doet. Door te begrijpen welke factoren bij jou meespelen, kun je gerichter zoeken naar een aanpak die gezond, haalbaar en vol te houden is.