Hashimoto en aankomen terwijl je gezond eet: hoe kan dat?

Je eet gezond, beweegt regelmatig en hebt misschien het gevoel dat je ongeveer hetzelfde eet als een jaar geleden. Toch zie je je gewicht langzaam oplopen.

Dat kan ontzettend frustrerend zijn. Zeker wanneer je Hashimoto hebt en je je afvraagt of je schildklier de oorzaak is.

Kun je aankomen door Hashimoto, zelfs als je gezond eet? En waarom verandert je gewicht terwijl je leefstijl nauwelijks anders lijkt?

Wanneer Hashimoto heeft geleid tot hypothyreoïdie, kan een tekort aan schildklierhormoon invloed hebben op je energieverbruik. Ook kan je lichaam meer vocht vasthouden.

Maar Hashimoto betekent niet automatisch dat je aankomt. En gezond eten betekent niet vanzelfsprekend dat je gewicht altijd gelijk blijft.

Daarom is het belangrijk om te onderzoeken wat er daadwerkelijk veranderd is, voordat je steeds strenger gaat eten of jezelf de schuld geeft.

Kun je aankomen door Hashimoto?

Hashimoto is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem zich tegen de schildklier richt.

Daardoor kan de schildklier na verloop van tijd beschadigd raken en minder schildklierhormoon produceren. Dit noemen we hypothyreoïdie, oftewel een trage schildklier.

Het is vooral hypothyreoïdie die invloed kan hebben op je stofwisseling en gewicht.

Je kunt echter ook Hashimoto hebben terwijl je schildklier nog voldoende hormoon produceert en je TSH en FT4 binnen de normale waarden liggen.

In dat geval is het niet juist om automatisch te concluderen dat Hashimoto je stofwisseling heeft vertraagd.

Wanneer je onverwacht aankomt, kunnen je schildklierwaarden daarom belangrijke informatie geven.

Waarom kun je aankomen bij een trage schildklier?

Schildklierhormonen helpen je lichaam bij het reguleren van de stofwisseling en het energieverbruik.

Wanneer je duidelijk te weinig schildklierhormoon hebt, kan je ruststofwisseling afnemen.

Daarnaast kun je klachten krijgen zoals vermoeidheid, traagheid, kouwelijkheid, spierklachten en obstipatie.

Daardoor kunnen twee dingen tegelijkertijd veranderen.

Je lichaam gebruikt in rust mogelijk minder energie, terwijl je door vermoeidheid ook minder beweegt gedurende de dag.

Dat kan bijdragen aan gewichtstoename.

Maar er speelt nog een andere factor mee: vocht.

Niet iedere extra kilo is lichaamsvet

Dit onderscheid is belangrijk.

Bij hypothyreoïdie kan je lichaam meer zout en vocht vasthouden. Daardoor kan je gewicht stijgen zonder dat alle extra kilo's uit lichaamsvet bestaan.

Misschien merk je dat je gezicht wat voller lijkt, je vingers dikker aanvoelen of je ringen strakker zitten.

Soms verandert je gewicht ook relatief snel.

Wanneer hypothyreoïdie goed wordt behandeld, kan een deel van het overtollige vocht verdwijnen.

Daarom vertelt het getal op de weegschaal niet automatisch hoeveel lichaamsvet je hebt opgebouwd.

Hoe weet je of gewichtstoename door vocht of vet komt?

Dat kun je thuis niet altijd precies vaststellen.

Lichaamsvet verandert meestal niet met grote hoeveelheden van de ene op de andere dag. Vocht en darminhoud kunnen veel sneller schommelen.

Je gewicht kan bijvoorbeeld beïnvloed worden door zoutinname, koolhydraten, de menstruatiecyclus, alcohol, vochtretentie en het tijdstip waarop je jezelf weegt.

Ben je in een paar dagen één of twee kilo zwaarder geworden? Dan betekent dat niet automatisch dat je in die periode evenveel lichaamsvet hebt opgebouwd.

Het is vaak nuttiger om naar een ontwikkeling over meerdere weken te kijken dan naar één losse meting.

Bij plotselinge of opvallende zwelling is het wel belangrijk om medische oorzaken te laten beoordelen.

Waarom kom ik aan terwijl ik gezond eet?

Omdat gezond eten en gewichtsbehoud niet precies hetzelfde zijn.

Je kunt voedzaam eten en toch meer energie binnenkrijgen dan je lichaam op dat moment gebruikt.

Producten zoals noten, avocado, olijfolie en kaas kunnen onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon, maar leveren ook relatief veel energie.

Dat maakt deze voedingsmiddelen niet ongezond.

Het betekent alleen dat de voedingswaarde van iets anders is dan de hoeveelheid energie die het bevat.

Andersom is het ook te simpel om te zeggen dat iemand die aankomt gewoon te veel eet.

Je energieverbruik kan veranderd zijn, je dagelijkse beweging kan zijn afgenomen of je kunt meer vocht vasthouden.

Ook leeftijd, de overgang, medicatie en andere gezondheidsfactoren kunnen een rol spelen.

Vaak gaat het niet om één duidelijke oorzaak, maar om verschillende kleine veranderingen die samen invloed hebben.

Maar ik eet precies hetzelfde als vroeger

Dat kan heel goed kloppen.

Alleen betekent hetzelfde eten niet automatisch dat je lichaam nog dezelfde hoeveelheid energie nodig heeft.

Je energiebehoefte kan veranderen door leeftijd, spiermassa, dagelijkse beweging, ziekte, hormonale veranderingen en veranderingen in je schildklierfunctie.

Misschien sport je nog steeds twee keer per week, maar loop je ongemerkt minder.

Of je zit vaker, neemt sneller de auto en hebt na je werk minder energie voor huishoudelijke activiteiten.

Die kleine veranderingen lijken afzonderlijk misschien onbelangrijk, maar kunnen over weken en maanden optellen.

Daarom kan je gewicht veranderen terwijl je voedingspatroon grotendeels hetzelfde is gebleven.

Hoe kan vermoeidheid je gewicht beïnvloeden?

Wanneer je moe bent, maak je vaak automatisch keuzes die minder energie kosten.

Je gaat zitten in plaats van staan, slaat een wandeling over of stelt huishoudelijke klusjes uit.

Misschien sport je minder lang of heb je na inspanning meer tijd nodig om bij te komen.

Dat is niet hetzelfde als een gebrek aan motivatie of discipline.

Maar het kan wel betekenen dat je totale dagelijkse beweging lager is geworden.

Bij hypothyreoïdie kan vermoeidheid hieraan bijdragen. Ook slechte slaap, stress en andere gezondheidsproblemen kunnen je activiteitenniveau beïnvloeden.

Het is daarom nuttig om niet alleen te kijken naar hoeveel je sport, maar ook naar hoeveel je gedurende de rest van de dag beweegt.

Kun je afvallen wanneer je levothyroxine gebruikt?

Wanneer Hashimoto heeft geleid tot hypothyreoïdie, is een passende behandeling belangrijk.

Levothyroxine vult het tekort aan schildklierhormoon aan.

Wanneer je schildklierfunctie daardoor normaliseert, kan een deel van de gewichtstoename die samenhing met vochtretentie verdwijnen.

Maar levothyroxine is geen afslankmiddel.

Het is ook niet de bedoeling om je dosis te verhogen totdat je gewicht begint te dalen.

Te veel schildklierhormoon kan klachten veroorzaken zoals hartkloppingen, trillen, zweten, onrust en slaapproblemen. Overbehandeling kan daarnaast gezondheidsrisico's met zich meebrengen.

Verander je medicatiedosis daarom nooit zelf om af te vallen.

Mijn schildklierwaarden zijn goed, maar ik blijf aankomen

Wanneer TSH en FT4 passend zijn bij een goed behandelde schildklierfunctie, wordt onbehandelde hypothyreoïdie minder waarschijnlijk als belangrijkste verklaring voor verdere gewichtstoename.

Dat betekent niet dat je gewichtstoename niet echt is.

Het betekent dat het verstandig is om breder te kijken.

Misschien is je dagelijkse beweging veranderd, slaap je minder goed of gebruik je medicatie die invloed heeft op je gewicht.

Ook veranderingen in je voedingspatroon, alcoholgebruik, leeftijd en lichaamssamenstelling kunnen meespelen.

Soms is er één duidelijke verklaring. Vaak gaat het om meerdere factoren tegelijk.

Meer levothyroxine gebruiken is niet automatisch de oplossing wanneer je schildklierwaarden al passend zijn.

Hashimoto, gewichtstoename en de overgang

Tijdens de perimenopauze en menopauze kunnen gewicht en lichaamssamenstelling veranderen.

De verdeling van lichaamsvet kan verschuiven en spiermassa kan afnemen.

Ook slaapproblemen en opvliegers kunnen invloed hebben op je energieniveau en dagelijkse activiteiten.

Wanneer je Hashimoto hebt en tegelijkertijd richting de overgang gaat, kunnen klachten gemakkelijk door elkaar lopen.

Je denkt misschien dat je schildklier trager is geworden, terwijl je TSH en FT4 nauwelijks veranderd zijn.

Maar het omgekeerde kan ook gebeuren: je schrijft veranderingen toe aan de overgang, terwijl je schildklierfunctie opnieuw beoordeeld moet worden.

Bij duidelijke veranderingen in gewicht of andere klachten kan je huisarts beoordelen of bloedonderzoek zinvol is.

Kunnen medicijnen gewichtstoename veroorzaken?

Sommige medicijnen kunnen invloed hebben op je eetlust, vochtbalans of gewicht.

Wanneer je gewicht begon te veranderen nadat je met een nieuw medicijn bent gestart of een dosering is aangepast, is dat relevante informatie.

Dat betekent niet dat je het medicijn zelf moet stoppen.

Bespreek veranderingen liever met je arts of apotheker. Die kan beoordelen of je medicatie mogelijk een rol speelt en of er alternatieven zijn.

Kan slecht slapen bijdragen aan gewichtstoename?

Slaap heeft invloed op verschillende processen die betrokken zijn bij eetlust, energie en dagelijkse activiteit.

Wanneer je structureel slecht slaapt, kun je bijvoorbeeld meer trek ervaren, minder energie hebben om te bewegen of vaker kiezen voor gemakkelijk beschikbare voeding.

Ook kan het lastiger worden om je gebruikelijke routines vol te houden.

Eén slechte nacht veroorzaakt niet automatisch gewichtstoename in lichaamsvet.

Maar wanneer slaapproblemen langdurig aanhouden, kunnen de gevolgen voor je dagelijkse gewoontes wel mee gaan tellen.

Beter slapen is geen magische afslankmethode, maar voldoende slaap is wel belangrijk voor je algemene gezondheid.

Kan stress ervoor zorgen dat je aankomt?

Stress wordt vaak erg eenvoudig gekoppeld aan gewichtstoename.

Misschien heb je weleens gehoord dat een hoog cortisolgehalte automatisch betekent dat je lichaam vet vasthoudt.

Zo eenvoudig ligt het meestal niet.

Langdurige stress kan wel indirect invloed hebben op je gewicht.

Je slaapt misschien slechter, eet anders, beweegt minder of hebt minder energie om je gewone routines vol te houden.

Daarom kan stress onderdeel zijn van het totaalplaatje.

Maar je hoeft niet eerst volledig stressvrij te worden om je gezondheid of gewicht te kunnen beïnvloeden.

Moet je minder gaan eten als je aankomt?

Niet automatisch.

Wanneer je gewicht over langere tijd stijgt doordat je gemiddeld meer energie binnenkrijgt dan je gebruikt, kan een aanpassing van je voedingspatroon helpen.

Maar extreem weinig eten is meestal niet nodig en kan het moeilijker maken om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.

Kijk liever eerst naar je gewone eetpatroon.

Hoe zien je porties eruit? Eet je voldoende eiwitten en vezels? Zijn je tussendoortjes veranderd? Drink je regelmatig calorierijke dranken of alcohol?

Ook het verschil tussen werkdagen en weekenden kan relevant zijn.

Het doel is niet om ieder hapje voortdurend te controleren.

Het gaat erom dat je beter begrijpt wat er in jouw situatie veranderd kan zijn.

Heb je een speciaal Hashimoto-dieet nodig?

Nee. Er bestaat geen specifiek dieet waarvan is aangetoond dat iedereen met Hashimoto daarmee gewichtstoename kan voorkomen of stoppen.

Je hoeft niet automatisch gluten, zuivel, koolhydraten, soja of andere voedingsmiddelen te vermijden.

Wanneer je coeliakie, een allergie of een andere medische reden hebt om bepaalde producten te vermijden, ligt dat natuurlijk anders.

Maar Hashimoto op zichzelf is geen reden om steeds meer voedingsmiddelen uit je eetpatroon te schrappen.

Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende eiwitten, vezels, groenten, fruit en andere voedingsstoffen is meestal een praktischere basis.

Voor veel mensen werkt een aanpak die op langere termijn vol te houden is beter dan steeds strengere regels.

Moet je meer gaan sporten?

Beweging is belangrijk voor je algemene gezondheid en kan helpen bij gewichtsbeheersing.

Maar meer sporten is niet automatisch beter, zeker wanneer je veel last hebt van vermoeidheid.

Als je weinig beweegt, kan het waardevol zijn om dagelijkse activiteit geleidelijk op te bouwen.

Wandelen, fietsen, zwemmen en krachttraining zijn voorbeelden van beweging die daarbij kunnen passen.

Krachttraining kan bovendien helpen om spiermassa te behouden of op te bouwen.

Je hoeft jezelf niet iedere dag uit te putten om iets aan je gezondheid te doen.

Regelmatige beweging die past bij je belastbaarheid is meestal nuttiger dan af en toe een extreem zware training.

Hoe ontdek je waarom je aankomt?

Probeer niet meteen tien dingen tegelijk te veranderen.

Kijk eerst een paar weken naar het patroon.

Je kunt bijvoorbeeld je gewicht op een consistente manier bijhouden, eventueel je tailleomtrek meten en globaal noteren hoe je eet, beweegt en slaapt.

Ook je menstruatiecyclus, overgangsklachten en veranderingen in medicatie kunnen relevante informatie zijn.

Je hoeft hier geen dagelijks onderzoeksproject van te maken.

Het doel is om onderscheid te maken tussen het gevoel dat je steeds aankomt en een duidelijke stijging van je gemiddelde gewicht over meerdere weken.

Dat helpt om gerichter te bepalen welke vervolgstappen zinvol zijn.

Wanneer moet onverwachte gewichtstoename worden onderzocht?

Bespreek onverwachte of duidelijke gewichtstoename met je huisarts, vooral wanneer je daarnaast nieuwe lichamelijke klachten krijgt.

Denk aan toenemende vermoeidheid, kouwelijkheid, obstipatie, opvallende vochtophoping of het vermoeden dat je schildkliermedicatie niet meer passend is.

Ook nieuwe kortademigheid, duidelijke zwelling van je benen of andere onverklaarde klachten verdienen medische beoordeling.

Snelle gewichtstoename met forse zwelling of benauwdheid moet niet automatisch aan Hashimoto worden toegeschreven. Bij ernstige of plotselinge benauwdheid is directe medische hulp nodig.

Je arts kan beoordelen of controle van je schildklierfunctie of ander onderzoek nodig is.

Wat als er medisch niets opvallends wordt gevonden?

Het kan gebeuren dat je schildklierwaarden passend zijn en er geen duidelijke nieuwe aandoening wordt gevonden, terwijl je gewicht toch veranderd is.

Dat betekent niet dat je het je verbeeldt.

Je energiebehoefte en dagelijkse activiteit kunnen geleidelijk veranderen zonder dat er één grote oorzaak is aan te wijzen.

In zo'n situatie kan een diëtist helpen om objectief naar je voedingspatroon en energiebehoefte te kijken.

Niet om je te vertellen wat je allemaal verkeerd doet, maar om te onderzoeken welke haalbare aanpassingen mogelijk zijn zonder dat je steeds strenger hoeft te eten.

Het belangrijkste om te onthouden

Aankomen terwijl je gezond eet kan ontzettend frustrerend zijn.

Wanneer Hashimoto heeft geleid tot hypothyreoïdie, kan een tekort aan schildklierhormoon je energieverbruik verlagen, vermoeidheid veroorzaken en bijdragen aan vochtretentie.

Dat kan invloed hebben op je gewicht.

Maar niet iedere kilo is lichaamsvet en niet iedere gewichtstoename wordt veroorzaakt door je schildklier.

Wanneer je TSH en FT4 passend zijn, is het belangrijk om ook naar andere factoren te kijken, zoals dagelijkse beweging, slaap, de overgang, medicatie en veranderingen in je energiebehoefte.

Gezond eten en op gewicht blijven zijn niet precies hetzelfde.

En gewichtstoename is geen automatisch bewijs dat je iets verkeerd doet.

Probeer eerst te begrijpen wat er daadwerkelijk veranderd is. Dat geeft meer richting dan jezelf steeds strengere regels opleggen.